Tussen 2023 en 2025 spraken we met veel mensen die actief zijn in gebiedsgericht werken: een aanpak waarbij partijen in een regio – zoals boeren, overheden en natuurorganisaties – samen werken aan oplossingen voor het landelijk gebied.
Begin 2025 resulteerde dat, samen met ACCEZ, Wageningen University & Research en TU Delft, in het rapport ‘Gebiedsgericht werken in zeven principes’. Achter die zeven principes schuilt echter een rijkdom aan ervaringen. Verhalen van mensen die dagelijks werken aan verandering in hun gebied. Juist die verhalen verdienen een podium, omdat ze ruimte geven aan nuance, emotie en context – en laten zien wat gebiedsgericht werken in de praktijk betekent.
Daarom hebben Marleen Buizer en Mara de Pater, in samenwerking met ACCEZ, het boek ‘Tussen Stad en Polder; Gebiedsgericht werken in Zuid-Holland in 21 verhalen’ samengesteld.
De 21 verhalen – geschreven door betrokkenen uit het project – belichten elk een andere kant van gebiedsgericht werken. Samen laten ze zien hoe veelzijdig en complex deze aanpak is. Gebiedsgericht werken blijkt geen kant-en-klare oplossing, maar een praktijk die sterk afhankelijk is van beleid, marktomstandigheden en machtsverhoudingen.
Tegelijk maken de verhalen duidelijk waar wél ruimte ontstaat voor verandering: waar vertrouwen groeit, waar duidelijke keuzes worden gemaakt en zeggenschap goed is geregeld, waar ruimte is voor experiment en waar verbindingen worden gelegd tussen landbouw en natuur.
Door de geleefde ervaringen centraal te stellen, krijgt gebiedsgericht werken meer kleur en betekenis. Zo beschrijft gemeenteambtenaar Wilfred de Bruijn hoe de opgaven in 25 jaar steeds complexer zijn geworden. Ecoloog Richard Slagboom ziet hoe het riet rond Kinderdijk zich voorzichtig herstelt wanneer boeren rietkragen terugbrengen, maar ook hoe kwetsbaar dat herstel blijft door druk van de landbouw op waterkwaliteit. En boer Oscar vertelt hoe hij kringlopen sloot op zijn bedrijf, maar door een wetswijziging ineens weer eigen mest moet afvoeren en kunstmest aanvoeren.
Deze verhalen laten zien dat gebiedsgericht werken niet alleen draait om beleid of bedrijfsvoering, maar ook om mensen, keuzes en ervaringen. Ze vormen daarmee een waardevolle aanvulling op de meer technische en beleidsmatige kennis die vaak centraal staat in dit soort trajecten.
Bekijk de verhalenbundel hier.
