De energietransitie verandert in hoog tempo wat voor ondernemers mogelijk is. Lokaal ontstaan knelpunten waar eerst van alles kon, maar de transitie brengt ook nieuwe kansen met zich mee. Kansen waar sommige ondernemers op inspringen, maar waar het bij veel andere ondernemers nog aan actie ontbreekt.
In opdracht van Energy Innovation NL en RVO onderzochten DRIFT en Next2Company via een participatieve en co-creatieve aanpak wat zou helpen om meer ondernemers aan te laten sluiten bij lokale energie. De uitkomsten vind je in het rapport ‘Ondernemen met lokale energie: persona’s en marktdynamieken‘
Waar de meeste winst te behalen valt
Beleid en marktpartijen richten zich nu vooral op de pioniers: de kleine groep die zelf al in beweging is. Logisch, want zij lopen tegen concrete knelpunten aan. Maar de grootste, grotendeels onbenutte potentie zit bij de bredere, minder zichtbare groepen: de aanpasser, de noaberschapper en de optimalisator. Om hen in beweging te krijgen is meer nodig dan het wegnemen van financiële en technische drempels alleen:
- Simpele zekerheid: een eenvoudige, betrouwbare businesscase in plaats van ingewikkelde spreadsheets
- Een positief narratief: praktijkvoorbeelden die laten zien wat lokale energie oplevert, in plaats van waarschuwingen over wat je misloopt
- Ontzorgde oplossingen: begeleiding via partijen die ondernemers al kennen en vertrouwen, zoals parkmanagers, energieleveranciers en ondernemersverenigingen
- Bewustwording: vooral bij de volger, die pas beweegt als de urgentie persoonlijk en concreet wordt
Zes persona’s, een opgave
Dé ondernemer bestaat niet, en een persona-aanpak helpt om beter grip te krijgen op het perspectief van ondernemers. Op basis van energiekennis, energiebewustzijn, toegang tot energie en handelingskracht onderscheiden we zes ondernemer persona’s:
- De optimalisator: beweegt op rendement en terugverdientijd
- De noaberschapper: denkt vooruit en draagt graag bij aan de omgeving
- De volger: reageert vooral op externe prikkels, zoals fiscale regels
- De pionier: maakt van een knelpunt een kans
- De aanpasser: zoekt behapbare, passende oplossingen
- De uitzitter: schikt zich in de situatie
Elke groep vraagt om een eigen aanpak. Wat de optimalisator overtuigt (een scherpe rekensom), werkt niet bij de aanpasser (die wil vooral ontzorgd worden) of de noaberschapper (die gevoelig is voor een verhaal over bijdragen aan de omgeving).
Meer dan techniek en financiering
Net zo belangrijk is waar die aanpak zich op richt. Vaak wordt de energietransitie bij ondernemers benaderd als een kwestie van een goede businesscase en de juiste techniek. Ons onderzoek laat zien dat dit te smal is. Naast financiële, technische en juridische factoren spelen ook andere dynamieken een rol: de heersende verhalen over energie, de rol die ondernemers denken te (kunnen) spelen, de coördinatie en samenwerking in de transitie, en de kennis en tijd die ondernemers hebben om ermee aan de slag te gaan. Samen noemen we dit marktdynamieken: de krachten die invloed uitoefenen op het functioneren en ontwikkelen van lokale energie.
Benieuwd naar welke aanpak relevant is voor welke groep?
Klik op onderstaande infographic voor volledige weergave:
