publication

Collective choices for fair opportunities

Date 6 Aug, 2025

(This publication and whitepaper are only available in Dutch)

Bouwstenen voor de ontwikkeling van de nieuwe Haagse Educatieve Agenda.

Den Haag werkt met de Haagse Educatieve Agenda (HEA) aan een sectoroverstijgende aanpak voor het onderwijs in de stad van kinderopvang tot volwasseneducatie, en met oog voor aanpalende domeinen zoals jeugdzorg of arbeidsmarkt. Ter voorbereiding op deze nieuwe HEA heeft de gemeente Den Haag DRIFT gevraagd een participatietraject te begeleiden waarbij sectoroverstijgend een transformatief gesprek gevoerd is over het onderwijs.

De ambitie daarvan was om de HEA meer te laten zijn dan een document vol mooie woorden, ambities en plannen, maar juist een vertrekpunt voor concrete actie kan zijn en een uitnodiging om in beweging te komen. In het whitepaper Collectieve keuzes voor eerlijke kansen delen we de analyse en opbrengsten van dit traject en geven we een duidelijke richting mee voor het Haagse onderwijs.

Tijdens dit traject concludeerden we dat een groot deel van de uitdagingen in het Haagse onderwijsveld in de afgelopen vier jaar (de looptijd van de vorige HEA) niet zijn veranderd. Op veel punten zijn de uitdagingen zelfs groter en complexer geworden. Denk aan het lerarentekort, groeiende kansenongelijkheid, de aansluiting op de arbeidsmarkt. de oplossingen voor deze complexe problemen ontstaan niet binnen één instelling of domein maar vragen om het loslaten van de verkokerde blik op onderwijs en sectoroverstijgende samenwerking.  

Het is tijd voor meer collectieve keuzes is het Haagse onderwijsveld. Keuzes waarin niet het belang van de eigen organisatie, maar van de stad leidend zijn. Keuzes die zich niet laten begrenzen door de hekken van het schoolplein, maar in samenhang plaatvinden met andere spelers in de wijk. Wijkgericht waar kan en stadsbreed waar moet. Dat is de centrale boodschap die we in dit whitepaper mee geven ter voorbereiding op de nieuwe Haagse Educatieve Agenda (HEA).  

We leggen met dit traject de basis voor een ambitieuze HEA en planten zo de zaadjes voor betekenisvolle verandering. Tegelijkertijd moeten we ons ook realiseren dat deze verandering niet in vier jaar gerealiseerd kan worden. Daarvoor zijn de opgaven simpel te groot en te complex. De historisch gegroeide dominante manieren van denken, organiseren en doen, zullen niet van vandaag op morgen verdwijnen, en alle kiemen van verandering hebben tijd nodig om te groeien tot serieuze uitdagers van het huidige systeem.

Tegelijkertijd beginnen  we niet op nul en bouwen voort  op datgene wat al in gang gezet is en goed gaat. Werken aan zo’n betekenisvolle verandering vraagt dan ook om vooruitstruikelen: stappen zetten zonder dat je precies weet waar je uitkomt en of het gaat lukken, maar wel met een duidelijk gevoel van urgentie en richting, en om doorlopend leren, monitoren en evalueren. Zo zorgen we dat de grote ambities uit deze HEA blijven leven, we elkaar erop blijven aanspreken en scherp houden, en mogelijke nieuwe inzichten of externe ontwikkelingen een plek kunnen geven.

Written by: Tessa Speelman, Gijs Diercks, Sien Beckers  

Funded by: Gemeente Den Haag

Download this publication here.