(This publication and card game are in Dutch)
“Everything, Everywhere, All at Once” – de titel van deze cultfilm uit 2022 lijkt soms de perfecte beschrijving van het leven van een ambtenaar verantwoordelijk voor een transitieopgave. Méér beleid en hoge ambities, in een periode waarin duurzaamheid in de politiek aan prioriteit verliest. Tegelijkertijd leiden de hoge ambities niet tot doorbraken, omdat ambtenaren gevangen zitten in een organisatie die stuurt op beheersbaarheid, voorspelbaarheid en risicomijding. Om transitie-opgaves verder te brengen zijn juist ondernemerschap, lef en creativiteit nodig. In dit kaartspel geven we ambtenaren handvatten om tactieken te vinden die hun opgave in beweging kan zetten.
Waar en hoe vind je als ambtenaar de ruimte om nieuwe wegen te bewandelen wanneer dit nodig is? Welke tactieken zijn denkbaar en realistisch? De opties zijn breed en de afwegingen lastig. Toch is het aan jou en je team om dit ‘tactische gat’ te vullen. Juist op het niveau van tactieken wordt het verschil gemaakt. Ze vertalen strategie en ambitie naar concreet handelen en helpen ambtenaren beweging te creëren.
Kaartspel met tactieken voor ambtelijke ruimte
Het spel bestaat uit 32 tactieken die helpen om op slimme, creatieve manieren de ruimte voor jouw transitie-opgave te vergroten. Samen met je collega’s het spel spelen helpt om meer inzicht en overzicht te krijgen in de mogelijke tactieken die je kan spelen, gebruik makend van elkaars kennis en kunde. In het kaartspel wordt elke tactiek kort beschreven en geven ze een globale richting. Tijdens het spelen worden ze door medespelers verder ingekleurd en komen ze tot leven.
Voorbeelden van tactieken zijn:
- Scherpe doelen stellen en stoppen met de rest: maak duidelijk waar je wel en niet van bent.
- Loyale tegenspraak: spreek je uit als je dingen verkeerd ziet gaan of acties niet genomen worden.
- Nieuwe verhaallijn introduceren: frame je opgave op een prikkelende, nieuwe manier.
- Legitimiteit elders halen: als je intern weinig draagvlak hebt, beroep je dan bijvoorbeeld op internationale verdragen of Europees beleid.
- Verdekt handelen: niet bij alles eerst afstemmen en onnodig vertragen, maar doen wat nodig is.
Hoe kan ik het spel spelen?
In het rapport leggen we twee manieren uit waarop je het spel kan spelen: als intervisie of als snelle icebreaker. De speelkaartjes kan je zelf uitprinten, bij ons bestellen (via de mail) of je speelt de online versie.
Over het onderzoek
Dit spel is het resultaat van onderzoek dat we uitvoerden in opdracht van het Ministerie van Infrastructuur & Waterstaat. De tactieken zijn gebaseerd op literatuuronderzoek en interviews met 10+ ambtenaren van ministeries, andere overheden en met experts. Het bouwt voort op een eerder onderzoek naar de lokale warmtetransitie.
Lees het rapport van dit onderzoek.
